Çocuk, öğrenmenin en doğal yolunu toprakla bulur. Çamura dokunan eller, sadece kirlenmez; aynı zamanda dünyayı tanır. Çünkü çocuk için bilgi, kitaptan önce deneyimdir. Ellerle yoğrulan toprak, zihinde kalıcı bir iz bırakır.
Piaget’ye göre çocuk, çevresini duyuları aracılığıyla keşfeder.
Bu yüzden çocuğun ellerinin çamura değmesi, onun dünyayı anlaması için en güçlü öğrenme aracıdır. Montessori de der ki: “Bana kendim yapmam için yardım et.” Çocuğun dokunması, denemesi, karıştırması; aslında onun özgüvenini ve yaratıcılığını büyütür.
Çocuk her şeyi bilmeli, görmeli, hissetmeli. Bir ağacın kabuğuna dokunmalı, yağmur sonrası toprağın kokusunu içine çekmeli, çamurla oynamalı. Çünkü doğaya değmeyen eller, hayata da eksik dokunur.
Toprak, çocuğun karakterini yoğuran ilk öğretmendir. Kirlenen eller, aslında öğrenmenin, üretmenin ve büyümenin izidir. Çocuğu çamurdan, topraktan, hayattan uzak tutmak; onun ruhunu steril bir fanusa hapsetmektir. Oysa çocuk, tüm duyularıyla dünyayı kucakladığında gerçek insan olur.