Etiyolojisinde çeşitli bakteriyel, viral, mantar enfeksiyonları, fiziksel ve kimyasal etkenler oluşturur.
Her yaşta ki dönemde sıklıkla karşılaşılır.
Glostitis (dilin yangısı), palatitis (damağın yangısı), gingivitis (dişlerin yangısı) ve chelitis (dudakların yangısı)’i içerir.
Semptomlar; İştahın azalması veya kaybolması İştah kısmen buluduğunda yeşil ve yumuşak yemleri tercih etme Yemi sakınarak ağıza alma Çiğneme güçlüğü ve çiğnemede duraksama Ağız şapırtısı ve boş çiğneme hareketleri Ağızdan köpüklü veya sicim tarzında salya akıntısı Ağız mukozasında kızarıklık, erozyon, ülser, veziküler gibi lezyonlar Ağız mukozasında sıcaklık ve ağrı Sekonder bakteriyel hastalıklar sonucu ağızda pis koku Sistemik nedenlerden ileri gelen olaylarda ilgili hastalığın diğer bulgular Laboratuar Bulguları;Bakteriyel hastalılarda lökositosi
Viral hastalıklarda lökopeni, bakteriyel komplikasyonlarda lökositosis saptanır.
Tanı;Klinik bulgular stomatitisi şüphelendirir.
Ağız boşluğu muayenesi ile tanı konur.
Ayırıcı Tanı; Ağız boşluğunda yabancı cisim görülmemesiyle ağızda ki yabancı cisimlerden Ağız boşluğunda lezyon ve yutkunma refleksinin olmasıyla farenks felcinden Ağız boşluğunda lezyon olmasıyla ve farenksde tıkanmanın görülmemesiyle farenks tıkanmasından Farenksde ağrı yutkunma sırasında ağrının bulunmamasıyla farengitis den Ağız boşluğunda lezyon olması ve rumende ani gaz şekillenmemesi, sondanın ilerlemesi sonucu özafagus tıkanmasından Ağız boşluğu lezyon görülmesi ve özafagusun palpasyonunda ağrının saptanmasıyla özafagitis den Ağız boşluğunda lezyon görülmemesi ile hipersalivasyonla seyreden zehirlenmeler den ayrılır.Nekrotik, ülseratif ve flegmonlu stomatitislerde progrnoz kötüdür.
Sağaltım; Yumuşak, sulu gıdalar verilmeli ve temiz su sağlanmalıdır. Lokal ağız antiseptikleri; %2 lik bakır sülfat, %2 lik borik asit süspan, %3 lük asit borik, gliserin içinde %1 lik sulfonamid süspansiyonu, gliserin idoe vb. Şiddetli olgularda parenteral yolla geniş spektrumlu antibiyotik verilmeli, Gerekli durumlarda parenteral beslenme yapılmalıdır. A, B, C vitaminleri, Korkitostreoidler Ülser oluşumunda cerrahi müdahele Korunma;Şap gibi hastalıklar için aşılama yapılmalıdır. Fiziksel ve kimyasal orjinli nedeler için beslenme şartlarına özen gösterilmelidir.
Sığırlarda Stomatitis ile seyreden hastalıklar; Şap Sığır Vebası VD MD St.papullosa Dana difterisi Dil aktinobasillozu Soor Mavi dil Fusospiroketozis Muzzle disease Prognoz;