Yanıkara etkeni Gram pozitif olupClostridium chauvoei ‘dir. Sporları dezenfektanlara karşı ve çevre şartlarına dayanıklı, bu nedenle toprakta yıllarca yaşabilmektedirler.
Yanıkara nın Epidemiyolojisi
Genellikle toprakta etkenin sporlarının bulunduğu çiftliklerde görülürler. Bulaşma sporların sindirim yolu ve bazen de deri yolu ile alınması ile meydana gelir. Enfeksiyon kaynağı enfekte dışkılar ve ölenlerin karkaslarının kontamine ettiği toprak ve meralardır. Sığırların anemnezlerinde travma olabilir. Çoğunlukla iyi beslenen 6-24 aylık dönemde gözlenir. Daha çok ılık yağışlı aylarda görülür. Ölüm oranı hemen hemen %100 dür. İnkubasyon süresi kısadır.
Yanıkara Klinik Semptomlar
Hiçbir semptom rastlanmadan ani olarak ölü bulunmaları Şiddetki depresyon ve toksemi bulguları İştahsızlık Rumen hareketlerinin kaybolması 40-41 derece ateş Kalp ve solunum frekansında artış Ayaklarının üst kısımlarında, omuz, sırt ve göğüsün yan taraflarında sıcak, ağrılı, daha sonraları soğuk, ağrısız ödemli ve amfizemli şişlikler Şiddetli topallık Şişkinliklerdekrepitasyon sesi Nadiren dilin tabanında, sternumda ve meme de lezyonlarTanı
Kesin tanı otopside lezyonlu bölgelerin renginin siyah, koyu kırmızı veya yeşilimtrak kırmızı gaz ve sıvılı nekrotik kasların görünümü ve etkenin izolasyonu ile yapılır.
Yanıkara Hastalığında Ayrıcı Tanı
Hastalığın oluşumunda yara enfeksiyonunun olmaması, ödemden çok gaz oluşturması ileMalign Ödem‘den ayrılır. Kesin tanı bakteriyolojik muayene iledir. İkterusun ve karaciğer lezyonlarının bulunmaması ileBasiller ikterohemoglobinuri‘den Vücudun yan taraflarında şişliklerin olması ve topallığın görülmesi ileAntraks‘dan Meterolojik şartların normal olması ve otopsi bulguları ileYıldırım Çarpması‘ndan yanı kara hastalığından ayrılır.Yanıkara Hastalığının Sağaltımı
Etkenin vegetatif formlarına karşı yüksek dozda penisilin, 40.000 IU/kg günde 2 defa derialtı veya damar içi Kristalize penisilin veya geniş spektrumlu antibiyotik. Lezyonlu bölgeye penisilin uygulanabilir. NSAIDilaçlar, mümkünse spesifik antitoksin. Hidrojen peroksit ile lavaj yapılması. Sistemik ve toksik şokun sağaltımı için yüksek tek doz kortikosteroidler kullanılır.
Yanıkara Hastalığından Korunma
Hastalığın çıktığı bölgelerde hasta olmayan 3 haftalıktan büyük sığırların aşılanması ve hepsine 10.000 doz penisilin uygulanması. Şüpheli meralara hayvanların sokulmaması. Hastalığın sık görüldüğü yerlerde 6 ayı geçmeden sürekli aşılama programı yapılması.