Van Kedi Irkı
Van kedi ırkının;
Bilimsel adı: Felis catus
Kariyerine başladığı yer: Türkiye
Takson Basamağı: Irk
Üst sınıf: Kedi
Van Kedi Irkı Türkiye’de kedilerden bahsederken ilk akla gelen kedi ırklarından birisidir Van kedisi.
Cana yakınlığı, beyaz ipeksi tüyleri, uzun ve kabarık kuyruğu, değişik göz renkleri, sahibine olan düşkünlüğü ile en uygun pet hayvanı olma özelliğine sahip bir ırktır Van kedileri
Van Kedisinin Geçmişi
Evcil kedilerin, nasıl ve ne zaman ortaya çıktığı tam olarak bilinmemekle birlikte; kökenini Afrika vahşi kedisinden aldığı varsayılmaktadır. Kedileri evcilleştirme işlemi Mısırlılarca yapıldığı bilinmektedir.
Van kedisinin tarihine baktığımızda Van kedilerine ait ilk bilgilere, Hitit mücevherlerinde ve mühürlerinde rastlanmıştır. Daha sonra bölgeyi egemenliği altına alan Urartular zamanında da görüldüğü söylenmektedir. Romalıların bölgeyi egemenlikleri altına alması ile Roma kalkanlarına ve savaş bayraklarına Van kedisi resmedilmiştir.
HİTİTLER
URARTULAR
ROMALILAR
TÜRKİYE(VAN)
Uzun yıllardır saflığını koruyup günümüze kadar gelen Van kedisinin saflığının gelecek nesillere de aktarılması için YYÜ bünyesinde Van Kedisi Araştırma Merkezi Müdürlüğü kurulmuştur.
Bazı yabancı devletler bu kediyi bu bölgeden götürerek sanki kendilerinin yerel bir ırkıymış gibi tanıtmaya çalışmışlardır. Bu bir ırk hırsızlığıdır.
Her ne kadar kendi ırkları gibi tanıtmaya çalışmış salarda başarılı olamamışlardır.
Bu kedi 2003 yılında TSE tarafından Turkish Van Cat olarak tescillenmiştir.
Van Kedisi (Turkish Van Cat)
Van Kedisinin Özellikleri
Genel görünüş ve vücut yapısı:
Baş üçgen şeklinde, burun küçük, kulaklar başa göre büyük ve diktir.
Kuyruk uzunluğu vücut ile orantılıdır. Kuyruk, bol tüylü ve yukarıya kalkık durur.
Yeni doğan yavrularda 6 cm civarında olan kuyruk, ergin erkeklerde 25-30 cm, ergin dişilerde 20-30 cm arasında değişmektedir.
Büyüleyici gözler:
Van kedisini çekici kılan özelliklerden biri de onun muhteşem gözleridir. Göz renklerine göre Van kedilerini 3 grupta ele alabiliriz.
1) Tek göz kediler (Diskromatopsi):
Bu kedilerin gözlerinden birisi mavi, birisi kehribar, sarı ve yeşile kadar farklı renklerde olabilir.
2) Gözleri Mavi kediler: Her iki göz rengi de mavidir.
3) Gözleri Sarı kediler: Her iki göz rengi de sarıdır.
Van kedisindeki mavi göz rengi daima turkuaz mavisi özelliği göstermesine rağmen kehribar gözdeki renk tonu bir çok farklılık gösterir. Kehribar, açık kehribar, sarı ve çağla yeşili gibi… çok ender olarakta kehribar göz rengi yerine kahverengi görülebilir.
Yeni doğan Van kedisi yavrularının gözleri, 25 günlük olana kadar gri renge sahiptir. 25 günlükken göz renkleri renklenmeye başlar. 40 günlük olduklarında ise göz renkleri netleşir.
Dünya kedi ırklarının sınıflandırılması tüy uzunluğuna göre yapılmaktadır. Van kedilerinin de orta-uzun tüylü kediler sınıfında yer aldığı bildirilmektedir. Van kedilerinde hakim ve yaygın tüy rengi fil dişi beyazı olarak nitelendirilen beyaz renktir.
Kedilerin vücut tüyleri beyaz renkli olmakla beraber, Genelde Van kedisi yavrularının iki kulağı arasında bir veya iki adet siyah nokta vardır.
İki siyah nokta taşıyan yavruların çoğu tek-göz olur.
Bu siyah noktalar adeta Tek-göz kedilerin mührü olarak tanımlanır.
Ancak baştaki bu siyah noktalar doğumdan sonra bir iki ay içinde kaybolur ve bazen sayıları 8-30 arasında değişen miktarda siyah kıllar olarak kalır.
Van kedisi ile ilgili yabancı literatürler de baş ve kuyruk kısmının sarı, diğer kısımların beyaz olduğu gösterilmektedir.
Bu büyük bir hatadır. Van kedisinin vücut yüzeyinin tümü beyaz renklidir.
Ancak literatürlerde görülen kedi resimleri; ya melez kedi ya da bölge halkı tarafından kedisini ayırt edebilmek için baş ve kuyruk kısımlarına kına yakılması sonucu elde edilmiş resimlerdir.
Davranış özellikleri:
Van kedileri çocuk ve yaşlılarla sıkı diyalog sağlayabilen, diğer kedilere nazaran sıcak kanlılığı ve eğitilebilirliği ile evde yetiştirilebilecek en iyi pet hayvanıdır.
Van kedileri sürekli insanlarla birlikte yaşamaya alıştıkları için insanlarla oyun oynamaktan çok hoşlanırlar. Van kedileri için oyun vazgeçilmez bir ihtiyaçtır.
Van kedisi insanlarla birlikte aile ortamı içerisinde yaşamayı sever. Van kedileri sevilmekten çok hoşlanırlar ve kendilerine gösterilen sevgiye bağlılık ve sevgi ile karşılık verirler.
Sevgi gereksinimleri özellikle gebelik döneminde daha fazladır. Bu dönemde sahiplerine karşı aşırı bağlılık ve sevgi gösterirler.
Yerli ve yabancı yayınlarda Van kedilerinin yüzmeyi sevdikleri yönünde yanlış bir ibare vardır. Birkaç Van kedisinde yapılan denemede böyle bir özelliğin olmadığı gözlemlenmiştir. Van kedileri de çoğu hayvanlar gibi iç güdüsel olarak yüzmeyi bilen hayvanlardır. Suya karşı ilgileri diğer kedilere göre farklı değildir.
Micro-Chip ( Elektronik Kimlik ) Nedir ?
Bir pirinç tanesi büyüklüğünde , non-toksik ve biyo-uyumlu olan mikroçipler , pet hayvana bir aşı uygulaması gibi kısa bir süre içinde uygulanmaktadır.
Uygulandığı hayvanın deri altı bağ dokusuyla da kısa sürede kaynaşarak hayvana hayatı boyunca hiçbir rahatsızlık vermemektedir.
Bünyesinde bir kod numarası barındıran özel mikroçipler , pet hayvanın deri altına özel enjektörü ile yerleştirilmektedir.
Mikroçipin barındırdığı kimlik numarası bir veritabanına kaydedilmekte ve canlı ile ilgili bilgiler bu veritabanına kaydedilmektedir.
Van Kedisi Araştırma Merkezi’nde koruma altında tutulan kediler mikroçipler sayesinde, tüm gelişimleri, soy kütükleri, gen yapısı ve hastalıkları daha yakından izlenmektedir.
Bu mikroçipler sayesinde Van kedilerinin doğacak olan yavrularının da saflığının koruma altına alınması amaçlanmaktadır.
Sonuç olarak binlerce yıldır Anadolu topraklarında insanlarla birlikte yaşayan Van kedilerinin nesli, ülkemizde tükenme tehlikesi ile karşı karşıyadır.
Bu sevimli, cana yakın, zeki, çevik, sadık, güzel Van kedisinin neslinin azalmaması ve melezleşmesinin önlenmesi için tüm çabaların gösterilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.
Canlı kültür varlığımız olan Van kedilerinin neslinin tükenmemesi için uluslararası düzeyde koruma altına alınması gerekmektedir.